Over ERP en MES
Sommige ERP-implementatiepartners beschouwen MES als een uitbreiding van hun ERP-software. Hoewel dit vanuit hun businessperspectief logisch kan lijken, zijn er bij het ontwerpen van de software-architectuur van uw organisatie een aantal valkuilen waarmee rekening moet worden gehouden.
Focus op kerncompetenties
ERP richt zich op de bedrijfsvoering van een organisatie. Dit betreft voornamelijk ondersteunende, administratieve en sturende activiteiten, zoals financiën, inkoop, verkoop, HR en rapportage. De MES-laag vormt de schakel tussen kantoor en productie en moet fungeren als het flexibele verbindingsstuk tussen beide. Vergelijk dit met het menselijk lichaam: starre structuren zijn via gewrichten met elkaar verbonden, waardoor flexibiliteit mogelijk wordt.
ERP-systemen zijn van nature relatief rigide en dienen zo min mogelijk te worden aangepast. Voor bedrijfsprocessen is dit doorgaans acceptabel. Het aanpassen van de organisatie aan de software kan zelfs voordelen opleveren.
Aan de operationele kant ligt dit anders. Operationele processen vormen het vakmanschap, de kennis en het concurrentievoordeel van uw organisatie en mogen daarom niet worden gedwongen zich aan starre software aan te passen. Juist daarom moet een MES fungeren als een flexibel gewricht dat verschillende lagen kan opvangen en verbinden. Dit vraagt om een open, eenvoudig configureerbare structuur en een implementatiepartner die dit kan realiseren. Deze benadering staat haaks op de huidige ontwikkelfilosofie van veel ERP-leveranciers.
De MES-oplossingen die door ERP-partners worden aangeboden, beperken zich in de meeste gevallen tot eenvoudige schermen voor start- en stopinstructies van werkorders. Naar onze overtuiging is MES een fundamenteel ander type software, dat een andere aanpak en specifieke expertise vereist. Kantooractiviteiten worden voornamelijk vertaald naar procedures, terwijl operationele activiteiten worden vertaald naar processen. Dit onderstreept het duidelijke onderscheid tussen beide domeinen.
Functionele elementen
Machine-integratie
Het aansturen van complexe machines is aanzienlijk complexer dan het configureren van standaardsoftware. Het vereist diepgaande praktijkkennis op twee gebieden: machines en elektronica enerzijds, en software en programmering anderzijds. Net zoals u een timmerman niet zou vragen om leidingen en bekabeling aan te sluiten, geldt ook hier dat specialistische kennis onmisbaar is.
Productieomgevingen zijn bovendien continu in beweging. Wijzigingen, vervangingen en uitbreidingen zijn aan de orde van de dag. Dit maakt productie tot het meest veeleisende onderdeel van de organisatie, waardoor responsieve software en een flexibel opererende softwarepartner essentieel zijn.
Kwaliteit
Het digitaliseren van kwaliteitsprocessen is cruciaal. Het transformeert de organisatie door efficiëntie en effectiviteit te verhogen en kosten te verlagen. Dit geldt niet alleen voor productie, maar voor alle afdelingen.
Kwaliteitsverbetering ondersteunt zowel de klant als het commerciële succes en de kernactiviteiten van de organisatie. Kwaliteit ontstaat in de interactie tussen software en operator: de software geeft instructies en verwerkt input vanuit machines. Track-&-trace vormt hierbij de onderliggende, geautomatiseerde administratie.
Werkinstructies
Ook digitale werkinstructies bieden aanzienlijke voordelen. Het verspreiden van papieren instructies en taken behoort tot het verleden. Digitale instructies brengen structuur, verrijken de informatie voor operationele activiteiten en geven de organisatie opnieuw momentum. Eenvoud in aansturing en uitvoering draagt bij aan tevredenheid op alle niveaus.
Planning
Fijnplanning is de flexibele en dynamische vertaling van ERP-planning. Het is geen vervanging van ERP-planning, maar vult deze aan door in te spelen op de praktische behoeften van de operatie in plaats van op een theoretische benadering. In de praktijk beïnvloeden talrijke onvoorziene gebeurtenissen de planning, die flexibel en intelligent moeten worden opgevangen om optimalisatie mogelijk te maken.
Wanneer het planningsproces te complex wordt voor de ERP-omgeving, kan geavanceerde planning en scheduling (APS) worden ondergebracht in het MES, zodat planning direct wordt gekoppeld aan de uitvoering op de werkvloer. Door deze functionaliteit in het MES te integreren, ontstaat een real-time, constraint-gebaseerde productieplanning die rekening houdt met actuele omstandigheden zoals machinebeschikbaarheid, materiaalstatus en personeelscapaciteit.
Dit verhoogt de leverbetrouwbaarheid, verkort doorlooptijden en optimaliseert het gebruik van middelen. Daarnaast maakt het snellere besluitvorming en proactief omgaan met verstoringen mogelijk, terwijl planning en uitvoering op elkaar afgestemd blijven. De werkvloer vraagt om een multifunctionele, gebruikersonafhankelijke applicatie die aansluit bij de behoeften van verschillende gebruikersgroepen en hun specifieke focus. Het doel is inzicht en controle te bieden op het juiste moment en de juiste plaats, binnen een software-architectuur die hier naadloos op aansluit.
Besturing en monitoring
Het monitoren van de operationele activiteit via een MES biedt real-time inzicht in activiteiten en prestaties op de werkvloer. Door productiegegevens vast te leggen en te analyseren, krijgen organisaties helder zicht op efficiëntie, knelpunten en afwijkingen.
Een MES is hier bij uitstek geschikt voor, omdat het grote hoeveelheden data kan verwerken, vaak met een hoge frequentie. Deze informatie is direct relevant voor operators en supervisors, maar blijft ook toegankelijk voor planners en managers. Dit leidt tot snellere reacties, betere operationele beheersing en beter onderbouwde beslissingen, zonder het ERP-systeem te overbelasten.
Software-integratie
De MES-applicatielaag communiceert zowel met ERP als met de operationele omgeving. Deze gegevensuitwisseling beperkt zich niet tot ERP, maar omvat ook magazijn-, logistieke en andere softwaresystemen. Daarnaast worden niet alleen interne systemen gekoppeld maar ook systemen van leveranciers, klanten en andere externe partijen.
Software-integratie moet daarom een kerncompetentie zijn van uw MES-partner. Zonder deze expertise loopt u regelmatig tegen doodlopende paden aan, wat leidt tot verspilling van tijd, energie en geld, maar vooral tot stilstand en het gevoel de aansluiting met de markt te verliezen.
Toekomstgericht denken
We zijn allemaal afhankelijk van IT/OT en het brede spectrum aan hardware en software. De voordelen wegen ruimschoots op tegen deze afhankelijkheid dus staan we dit toe. Eén ding is echter zeker: niets ontwikkelt zich sneller dan technologie. Wat vandaag toonaangevend is, kan morgen verouderd zijn.
Deze voortdurende evolutie brengt upgrades, updates en uiteindelijk vervangingen met zich mee. Momenteel maken veel organisaties de overstap naar een nieuwe generatie ERP-systemen, trajecten die bekendstaan als intensief en ingrijpend. Het gelijktijdig vervangen van zowel ERP als operationele software kan voor een organisatie desastreus zijn.
Daarom zijn wij ervan overtuigd dat het essentieel is om de MES-laag los te koppelen van het ERP, zowel qua software als qua leverancier.